SR
EN

Smederevo - Grad na Dunavu

Otkrijte bogatu istoriju, kulturu i prirodne lepote jednog od najznačajnijih gradova u Srbiji

Vrati se na početnu
VREMEPLOV KROZ VEKOVE 1 / 10

Smederevo nekad...

Putovanje kroz vekove — pogledajte hronološki kako je Smederevo izgledalo od najstarijih gravira iz 17. veka do današnjih dana.

1686. godina 1686. Najstarija gravira Smedereva

Najstarija gravira Smedereva (Sendrae)

Bakrorez flamanskog umetnika Jakoba Petersa iz 1686. godine. Prikazuje zidine Smederevske tvrđave, varoš i ratne brodove na Dunavu tokom Velikog bečkog rata.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1826. godina 1826. Panorama varoši i Tvrđave

Panorama varoši i Smederevske tvrđave

Čuvena litografija Adolfa Kunikea iz 1826. godine iz ciklusa Dunavskih veduta, sa pogledom na obalu Dunava, bedeme Tvrđave i staru smederevsku varošicu.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1865. godina 1865. Smederevska varoš u 19. veku

Smederevska varoš u 19. veku

Retka istorijska panorama Smedereva iz perioda vladavine kneza Mihaila Obrenovića, kada grad doživljava ubrzan privredni i trgovački uspon uz Dunav.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1897. godina 1897. Panorama Smedereva

Panorama Smedereva s kraja 19. veka

Pogled na Dunav, prve uređene ulice i siluetu drevnih kula Despota Đurđa u osvit 20. veka, kada Smederevo izrasta u moderni trgovački i administrativni centar.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1910. godina 1910. Pristanište na Dunavu i putnički parobrod

Pristanište na Dunavu i putnički parobrod

Kolorisana razglednica užurbanog smederevskog pristaništa. Dunavski parobrodi bili su glavna saobraćajna veza za prevoz putnika i robe ka Beogradu, Novom Sadu i Evropi.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1920. godina 1920. Glavni gradski trg i Hram Sv. Đorđa

Glavni gradski trg i Hram Sv. Đorđa

Autentična atmosfera centralnog gradskog trga iz međuratnog perioda: fijakeri, kaldrmisane ulice, građani u tradicionalnoj i gradskoj nošnji ispred Hrama Svetog Đorđa.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1930. godina 1930. Smederevska tvrđava pre 1941. godine

Smederevska tvrđava u punoj veličini

Pogled na bedeme i kule Velikog grada pre katastrofalnog razaranja. Tvrđava je u to vreme bila očuvana u svojoj izvornoj srednjovekovnoj arhitekturi.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1941. godina 1941. Tragedija 5. juna 1941. godine

Tragedija 5. juna 1941. godine

Posledice razorne eksplozije skladišta municije u Tvrđavi u 14:14 časova, koja je sravnila veći deo grada i zauvek promenila istorijsko lice Smedereva.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
1966. godina 1966. Nedeljno pre podne u Smederevu

Nedeljno pre podne u Smederevu

Umetnička fotografija majstora Tihomira Pintera iz 1966. godine koja prenosi duh posleratnog Smedereva, obnovljenih ulica i mirne nedeljne gradske šetnje.

Izvor: Istorijski arhiv / Javni domen
Danas (21. vek) Smederevo danas - Savremeni grad na Dunavu

Smederevo danas — Savremeni grad na Dunavu

Spoj vekovne istorije despota Đurđa Brankovića, obnovljenog keja, modernog trga sa fontanom, vinskih tradicija i dinamičnog savremenog života na Dunavu.

Foto: Smederevo Online arhiva

O Smederevu

Smederevo je grad u istočnoj Srbiji, administrativni centar Podunavskog okruga. Nalazi se na ušću reke Jezave u Dunav, oko 45 km istočno od Beograda. Grad je poznat po Smederevskoj tvrđavi, najvećoj ravničarskoj tvrđavi u Evropi, čija je gradnja započeta 1428. godine.

Sa oko 65.000 stanovnika, Smederevo je jedan od većih gradova u Srbiji i važan industrijski, saobraćajni i kulturni centar. Grad je poznat po vinogradarstvu i proizvodnji vina, posebno sorte Smederevka.

Smederevo je u prošlosti bilo središte Smederevske despotovine, a u periodu od 1430. do 1439. godine bilo je prestolnica Srpske despotovine.

Smederevska Tvrđava Panorama
108
Hiljada stanovnika (opština)
484
Km² površine
1430.
Godina osnivanja grada
🍇
Smederevka autohtona sorta

Smederevka - Ponos grada

Grožđe Smederevka u Vinogradu na Dunavu

Smederevka je autohtona bela sorta grožđa koja se tradicionalno gaji u podunavskom regionu Smedereva. Ova sorta daje sveža, lagana vina sa blagim kiselim noteama, karakterističnog mirisa i arome.

Grožđe Smederevka sazreva ranije od većine sorti, već krajem avgusta ili početkom septembra. Vinogradi Smederevke zauzimaju preko 1.200 hektara u okolini grada, čineći Smederevo jednim od najvažnijih vinogradarskih regiona u Srbiji.

Godišnja proizvodnja vina od Smederevke doseže i do 10 miliona litara, a tradicionalna manifestacija "Smederevska jesen" svake godine privlači hiljade posetilaca željnih da probaju ovo ukusno vino i domaće specijalitete.

Istorija grada kroz vekove

1428.

Despot Đurađ Branković započinje gradnju Smederevske tvrđave. Tzv. Mali grad završen je 1430. godine, što se smatra godinom osnivanja grada Smedereva.

1430.

Smederevo postaje prestolnica Srpske despotovine. Završena je gradnja Malog grada, a gradnja Velikog grada i utvrđenja se nastavlja.

1459.

Smederevo pada pod osmansku vlast, što označava kraj Smederevske despotovine i konačan pad srednjovekovne srpske države.

1805.

Tokom Prvog srpskog ustanka, Smederevo oslobađaju srpski ustanici pod vođstvom Karađorđa. Pod Karađorđevim dudom predati su ključevi grada.

1913.

Osnovano je akcionarsko društvo Sartid, preteča metalurškog kombinata. Sa radom je počelo nakon Prvog svetskog rata.

1941.

U Drugom svetskom ratu, 5. juna desila se eksplozija municije u Smederevskoj tvrđavi koja je razorila veliki deo grada i odnela hiljade života.

2010.

Smederevska tvrđava je uvrštena na preliminarnu listu UNESCO-ve svetske baštine kao spomenik od izuzetnog značaja.

Galerija Smedereva

Smederevska Tvrđava
Smederevska Tvrđava
Hram Svetog Georgija
Hram Svetog Georgija
Vinski Grad
Vinski Grad Smederevo
Grožđe Smederevka
Smederevka u Vinogradu
Vinogradi iznad Dunava
Vinogradi na Dunavu
Čamci na Keju
Čamci na Keju
Park Tri Heroja
Park Tri Heroja
Karađorđev Dud
Karađorđev Dud
Glavni Trg
Glavni Gradski Trg